วันอังคารที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2553

การนับศักราชและการแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ไทยและสากล

การนับและเทียบศักราชสากลและไทย
1.การนับศักราชสากลที่นิยมใช้กันมากที่สุดในปัจจุบันคือ คริสตศักราช ซึ่งเป็นศักราชของคริสตศาสนา เริ่มนับเมื่อพระเยซูประสูติ นับเป็นคริสตศักราชที่ 1 (ค.ศ.1) หรือ A.D.1 ย่อมาจาก "Anno Domini"
2.การนับศักราชไทยที่ใช้กันปัจจุบันคือ พุทธศักราช ซึ่งเป็นศักราชของพระพุทธศาสนา คือ พ.ศ.1 หลังจากที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว 1 ปี คือปีแรกนับเป็น พ.ศ.0 เมื่อครบ 1 ปีจึงเริ่มนับพ.ศ. 1
นอกจากนับศักราชเป็นแบบพ.ศ.แล้ว ในเมืองไทยยังมีการนับศักราชแบบอื่นๆด้วย คือ รัตนโกสินทร์ศก(ร.ศ.) จุลศักราช(จ.ศ.) มหาศักราช(ม.ศ.) มีเกณฑ์การเทียบดังนี้
ร.ศ.+2324 = พ.ศ. หรือ พ.ศ.-2324 = ร.ศ.
จ.ศ.+1181 = พ.ศ. หรือ พ.ศ.-1181 = จ.ศ.
ม.ศ.+621 = พ.ศ. หรือ พ.ศ.-621 = ม.ศ.
หลักเกณฑ์การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์
1.การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์สากล
-แบ่งตามความเจริญทางอารยธรรมของมนุษย์
-แบ่งตามการเริ่มต้นของเหตุการณ์สำคัญ
-แบ่งตามชื่อจักรวรรดิ หรืออาณาจักรที่สำคัญที่เคยรุ่งเรือง
-แบ่งตามราชวงศ์ที่ปกครองประเทศ
-แบ่งตามการตั้งเมืองหลวง
โดยมีการแบ่งดังนี้
1.1สมัยก่อนประวัติศาสตร์
-ยุคหินเก่า มนุษย์ใช้เครื่องมือทำด้วยหินหยาบๆ อาศัยอยู่ในถ้ำ ล่าสัตว์
-ยุคหินกลาง มนุษย์อาศัยใกล้แหล่งน้ำ นำกระดูกสัตว์และเปลือกหอยมาทำเครื่องมือเครื่องใช้ เครื่องมือมีความประณีตขึ้นและมีการทำเครื่องปั้นดินเผา
-ยุคหินใหม่ มนุษย์ใช้เครื่องมือหินที่มีการขูดแต่ง ตั้งถิ่นฐานเพาะปลูก เลี้ยงสัตว์
-ยุคโลหะ มนุษย์ใช้เครื่องมือที่ทำด้วยโลหะ เช่น สำริด เหล็ก อยู่เป็นชุมชน
1.2สมัยประวัติศาสตร์
-สมัยโบราณ เริ่มประมาณ 3,500 ปีก่อนค.ศ. เมื่อมนุษย์ประดิษฐ์อักษรถึง ค.ศ.476 เมื่อจักรวรรดิโรมันสิ้นสุดเพราะการรุกรานของพวกอนารยชนเยอรมัน
-สมัยกลาง เริ่มค.ศ.476 หลังสิ้นสุดจักรววรดิโรมัน จนถึงค.ศ.1492 เมื่อคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ค้นพบทวีปอเมริกา
-สมัยใหม่ เริ่มจากค.ศ.1492 เมื่อยุโรปขยายอำนาจและอิทธิพลไปยังส่วนต่างๆของโลก ทำให้มีผลต่อความเจริญของโลกสมัยใหม่ จนถึงค.ศ.1945 เมื่อสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2
-สมัยปัจจุบันหรือร่วมสมัย เริ่มจากค.ศ.1945 จนถึงเหตุการณ์และความเจริญปัจจุบัน มีผลต่อการดำเนินชีวิตของผู้คนในปัจจุบัน
2.การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ไทย
ส่วนใหญ่ยึดถือหลักเกณฑ์ของประวัติศาสตร์สากล แบ่งเป็นสมัยก่อนประวัติศาสตร์ไทย และสมัยประวัติศาสตร์ไทย โดยแบ่งตามนี้
-สมัยโบราณหรือสมัยก่อนสุโขทัย ตั้งแต่พ.ศ.1180 ถึง พ.ศ.1792
-สมัยสุโขทัย ตั้งแต่พ.ศ.1792 ถึง พ.ศ.2006
-สมัยอยุธยา ตั้งแต่พ.ศ.1893 ถึง พ.ศ.2310
-สมัยธนบุรี ตั้งแต่พ.ศ.2310 ถึง พ.ศ.2325
-สมัยรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่พ.ศ.2325 ถึงปัจจุบัน